PlantenEen onderstam is de onderkant van een fruitboom, de wortels met een stukje stam, waarop het gewenste ras is geënt. Die onderstam bepaalt hoe krachtig de boom groeit en dus hoe groot hij wordt. Een sterke onderstam geeft een hoogstam, een zwakke onderstam remt de groei en houdt de boom klein als laagstam. Zo kun je hetzelfde ras op verschillende maten kopen.
- Een fruitboom bestaat uit twee delen: het ras bovenin (het fruit) en de onderstam onderin (de wortels).
- De onderstam bepaalt de groeikracht, niet het snoeien.
- Bittenfelder geeft 100% groeikracht (hoogstam), M7 zo'n 55% (halfstam), M27 maar 20% (laagstam).
- De kweker heeft het enten al voor je gedaan. Jij kiest gewoon de maat die past.
Wat is een onderstam en wat is enten?
Bijna alle fruitbomen in Nederland zijn geënt: appel, peer, pruim, kers en noten. Enten betekent dat een takje van het gewenste ras, het enthout, wordt vastgezet op een aparte onderstam. Die twee groeien aan elkaar vast tot een boom. Het bovenste deel bepaalt welk fruit je krijgt, het onderste deel bepaalt hoe de boom groeit. Handig detail: omdat het ras een kloon is van de moederboom, geeft een geënte Elstar altijd precies dezelfde appels, waar en op welke onderstam hij ook staat.
Zo bepaalt de onderstam de groeikracht
De onderstam werkt als een kraan op de aanvoer van water en voeding naar boven. Laat hij alles door, dan groeit de boom vol door. Knijpt hij de stroom af, dan blijft de boom kleiner. Bij appels zie je dat mooi terug: een Bittenfelder laat 100% door en geeft een hoogstam, een M7 laat ongeveer 55% door en geeft een halfstam, en een M27 laat maar 20% door en houdt de boom als laagstam heel compact. Wil je een iets grotere laagstam, dan is M26 een goede keuze; die laat ongeveer twee keer zoveel door als M27.
Welke onderstam moet je kiezen?
Voor een kleine tuin of pot kies je een zwakke onderstam zoals M27 of M9, dan blijft de boom klein en draagt hij snel. Heb je meer ruimte en wil je een boom die lang meegaat, dan past een sterkere onderstam beter. De onderstam speelt ook een rol bij je grondsoort: sommige zijn beter bestand tegen natte of juist droge grond. In de praktijk hoef je dit zelf niet uit te rekenen. Wij vermelden bij elke boom de stamvorm en maat, zodat je meteen ziet wat er in jouw tuin past.
Veelgestelde vragen
Omdat hij op een zwakke onderstam staat, zoals M27, die maar een deel van het water en de voeding doorlaat. De boom groeit daardoor van nature langzamer en blijft klein.
Het zijn appelonderstammen met een oplopende groeikracht. M27 is het zwakst (laagstam), M9 iets sterker en M7 geeft een halfstam. Hoe sterker de onderstam, hoe groter de boom.
Nee. De kweker heeft het enten al gedaan en de boom is netjes vergroeid. Jij kiest alleen het ras en de maat die bij je tuin passen.
Nee, dat werkt niet. Enthout van een appel gaat op een appelonderstam, kers op een kersonderstam. Verschillende soorten groeien niet even snel en groeien daardoor niet goed aan elkaar.
