PlantenJe hebt plek voor één fruitboom in de tuin, maar krijg je dan ook echt fruit? Dat hangt af van één ding: is de boom zelfbestuivend of kruisbestuivend? Een zelfbestuivende boom draagt in zijn eentje vrucht, een kruisbestuivende boom heeft een tweede, gelijktijdig bloeiend ras in de buurt nodig. In dit artikel lees je wat het verschil is, welke soorten prima alleen kunnen staan en hoe je zeker weet dat je oogst.
- Zelfbestuivend = één boom is genoeg. Kruisbestuivend = je hebt er twee nodig die tegelijk bloeien.
- Zelfbestuivend zijn onder andere abrikoos, perzik, zure kers en veel pruimen.
- Appel en peer zijn meestal kruisbestuivend. In een woonwijk staat vaak wel een geschikte boom binnen vliegafstand voor bijen.
- Twijfel je? Kies bij één boom altijd een zelfbestuivend ras.
Wat betekent zelfbestuivend en kruisbestuivend?
Voor vruchten heeft een bloem stuifmeel nodig. Een zelfbestuivend ras kan zichzelf bestuiven met zijn eigen stuifmeel, dus één boom volstaat. Een kruisbestuivend ras kan dat niet: dat heeft stuifmeel van een ander ras van dezelfde soort nodig, dat op hetzelfde moment bloeit. Zo'n bestuiver hoeft trouwens niet in je eigen tuin te staan. Bijen vliegen best een eind, dus een geschikt ras dat tegelijk bloeit in de tuin van de buren of verderop in de straat werkt net zo goed. Staat er nergens in de buurt zo'n boom, dan bloeit je boom wel mooi, maar blijft de oogst uit. Bijen en andere insecten doen het bestuivingswerk, dus een tuin die aantrekkelijk is voor bijen helpt sowieso.
Welke fruitbomen zijn zelfbestuivend?
Een flink aantal soorten kan prima alleen staan. Zelfbestuivend zijn onder andere abrikoos, perzik en nectarine, zure kers en veel pruimenrassen. Ook een deel van de moderne appel- en perenrassen is (deels) zelfbestuivend, maar dat verschilt per ras. Bij twijfel is het altijd het veiligst om, als je maar plek hebt voor één boom, bewust voor een zelfbestuivend ras te gaan.
Heb ik twee appelbomen nodig?
Voor de meeste appels en peren geldt: een tweede, gelijktijdig bloeiend ras in de buurt geeft de beste oogst. In een gewone woonwijk staat meestal wel ergens een appel- of perenboom binnen vliegafstand voor bijen, dus lukt het vaak ook met één boom. Zeker weten dat je oogst met één boom? Kies dan een zelfbestuivend ras, of plant twee verschillende rassen die tegelijk bloeien. Twijfel je over een specifiek ras, stel ons gerust je vraag, dan denken we mee.
Meer oogst met een tweede boom
Ook als je voor een zelfbestuivend ras kiest, geldt: een tweede, tegelijk bloeiende boom in de buurt geeft vaak nog een rijkere oogst. Zelfbestuivers zetten prima vrucht in hun eentje, maar profiteren meestal alsnog van kruisbestuiving; de vruchtzetting wordt beter en je plukt er simpelweg meer. Heb je dus de ruimte voor een tweede boom, dan is dat eigenlijk altijd aan te raden.
Veelgestelde vragen
Onder andere abrikoos, perzik, nectarine, zure kers en veel pruimenrassen. Die kunnen in hun eentje vrucht dragen.
Meestal wel voor de beste oogst, maar in een woonwijk staat vaak wel een geschikte bestuiver in de buurt. Wil je zekerheid met één boom, kies dan een zelfbestuivend ras.
Ja. Twee rassen kunnen elkaar alleen bestuiven als hun bloei overlapt. Rassen worden daarom ingedeeld in bloeigroepen; kies er twee die tegelijk bloeien.
Vaak wel. Ook bij zelfbestuivende rassen geeft een tweede ras in de buurt regelmatig een rijkere oogst, omdat kruisbestuiving de vruchtzetting verbetert.
