Knoflook poten

Moestuin

Zelf knoflook telen is verrassend eenvoudig en dankbaar. Je zet in het najaar een paar teentjes in de grond, doet er de hele winter nauwelijks iets aan, en oogst in de zomer mooie, smaakvolle bollen. In deze gids lees je alles: wanneer en hoe je knoflook poot, welke knoflook je koopt, hoe je verzorgt, oogst, droogt, vlecht en bewaart.

Bekijk de complete gids

In deze video nemen we je mee van poten tot oogsten, drogen en zelfs een makkelijke vlechttip. Handig om er even rustig bij te gaan zitten.

Wanneer poot je knoflook?

Oktober is dé maand van de knoflook. Het ezelsbruggetje 10-10-10 gaat niet over 10 oktober, maar over de tiende maand van het jaar, 10 cm diep en 10 cm afstand. Je hebt trouwens wat speelruimte: de laatste jaren met warme nazomers kan het lonen om iets langer te wachten en naar het weer te kijken. Zet je knoflook al begin oktober in warme grond, dan kan het loof zo twintig centimeter boven de grond uitkomen, en bij flinke vorst bevriezen die lange puntjes weer, waardoor de plant in het voorjaar met opstartproblemen begint.

Je plant het liefst als het buiten al is afgekoeld, zodat de teentjes rustig uitlopen tot 5 tot 10 cm loof boven de grond. Zo gaan ze de winterstop in, kun je ze afdekken met wat stro, en knallen ze in het voorjaar door. Juist daarom poot je knoflook in het najaar: hij krijgt vast een goede start, wortelt alvast, en kan in het voorjaar echt groot worden.

Najaarsknoflook of voorjaarsknoflook?

Er bestaat ook voorjaarspootgoed van knoflook (en van uien). Zie je deze gids in het voorjaar en wil je toch nog knoflook, dan kan dat prima. Voorjaarsknoflook heeft alleen wat minder tijd om te groeien dan winterknoflook die al langer in de grond staat, dus de opbrengst en de teentjes zijn iets kleiner. Zeker de moeite waard, maar wij proberen ze altijd gewoon lekker in oktober de grond in te krijgen. Poot je ook uien? Lees dan onze gids over uien poten.

Welke knoflook kun je het beste kopen?

Er zijn veel rassen. Wij planten bijvoorbeeld graag een witte, zoals Valle Lado, en een mooie rode zoals Morado, die vaak wat pittiger van smaak is. Een veelgestelde vraag: kun je ook knoflook uit de supermarkt poten? Het antwoord is ja, ook die groeit. Maar dan moet je geluk hebben met het seizoen, want supermarktknoflook komt vaak uit China of een ander warm land met een uitgesproken landklimaat. Die knoflook is gemaakt voor warmte, zon en een lang groeiseizoen, kan minder goed tegen kou, en kan in de winter zelfs bevriezen. De opbrengst valt dan vaak tegen.

Wil je een goede oogst en daarvan verzekerd zijn, kies dan rassen die geschikt zijn voor het Nederlandse klimaat. Onze biologische knoflook is daarop uitgezocht, zodat je zeker weet dat het een geschikte plant is voor hier.

Het bed voorbereiden

Voor knoflook is het belangrijk dat je bed goed afwatert. Wij werken met verhoogde bedden, dus dat zit bij ons meestal wel goed. Heb je bedden op verschillende plekken en is er eentje die in de winter erg nat is, kies die dan niet: de teentjes zitten de hele winter in de grond, en in een kletsnat bed gaan ze rotten. Een verhoogd bed of een bed dat goed draineert voorkomt dat.

Het bed voorbereiden is verder heel simpel. Je mag een dun laagje compost aanbrengen, maar overdrijf niet, want knoflook houdt niet van een overvloed aan stikstof.

Zo poot je knoflook, stap voor stap

Breek de bol in losse teentjes. Je hoeft ze niet te pellen: in de keuken pel je, in de tuin is dat nergens voor nodig. Het maakt ook niet zoveel uit of je grote of kleine teentjes poot, want uit een klein teentje kan een mooie grote bol groeien, en uit een groot teentje soms maar een kleintje.

Maak eerst alle gaatjes, ongeveer 10 cm diep, met bijvoorbeeld een onkruidsteker. Houd 10 cm afstand in de rij en zo'n 25 cm tussen de rijen (iets krapper mag vaak ook). Zet dan elk teentje met de punt naar boven in een gaatje: het brede deel dat aan de knol vastzat is de onderkant, het puntje met het vliesje is de bovenkant. Door eerst alle gaatjes te maken en daarna te vullen, zie je precies waar je gebleven bent. Veeg de gaatjes dicht en je bent zo klaar.

Ga je zelf ieder jaar teentjes bewaren om opnieuw te planten? Kies dan de gemiddelde teentjes. Bewaar je alleen de grootste, dan worden de tenen elk jaar wel groter, maar zitten er steeds minder in een bol, tot je eindigt met bollen met maar drie olifantentanden. Een mooie bol met acht tot tien gemiddelde teentjes is in de keuken veel handiger.

Verzorging na het poten

In bijna elke video zeggen we: geef na het planten goed water. Bij knoflook in het najaar is dat juist niet nodig. Het regent in de herfst vanzelf genoeg, en de teentjes hebben voldoende vocht in zich om een tijdje in de grond te zitten. Wat we wel doen is een laag stro over het bed leggen. Die mulch houdt onkruid tegen (vooral in het voorjaar), geeft de knoflook een klein jasje voor de winter, en scheelt je werk in het nieuwe seizoen.

Steekt het loof toch boven de 10 cm uit en komt er strenge vorst aan, leg dan tijdens koude nachten een vliesdoek over de planten, eventueel op wat boogjes. Krijgen ze wat gele puntjes van de vorst, dan komen ze daar in het voorjaar meestal weer overheen. En als de knoflook in het voorjaar echt begint te groeien, kun je wat extra kalium geven: kalium stimuleert de bolvorming, en hoe groter de bol, hoe meer oogst.

Wanneer en hoe oogst je knoflook?

De oogst valt vrijwel altijd in juni of juli. Knoflook heeft normaal weinig water nodig, maar de laatste twee weken voor de oogst dikken de bollen het meest, dus dan is wat extra water juist welkom voor mooie grote teentjes. Je ziet dat knoflook klaar is wanneer ongeveer tweederde van het loof geel is geworden: dan groeit de bol nauwelijks nog. Je mag wachten tot al het loof geel is, maar veel gebeurt er dan niet meer.

In een heel nat jaar kan knoflook last krijgen van roest, een schimmel die je herkent aan oranje puntjes op het blad. Hoe meer roest, hoe minder goed de knoflook groeit. Zit meer dan tweederde van de plant vol, dan kun je gewoon oogsten, ook al is het wat vroeger: de bollen groeien toch niet meer, en je maakt ruimte voor een volgende teelt.

Wij planten diep, dus soms breekt het loof af bij het trekken. Met een onkruidsteker wip je de bol dan los. En zie je bovenaan de stengel kleine teentjes in de lucht groeien? Dat zijn broedbolletjes: je kunt ze opnieuw poten (dan duurt het twee jaar voor je knoflook hebt) of ze als mini-teentjes in de keuken gebruiken.

Knoflook drogen, vlechten en bewaren

Knip na de oogst de worteltjes eraf en laat de bollen drogen; goed drogen is nodig om ze lang te kunnen bewaren. Leg ze luchtig in kratjes, het liefst uit de directe zon (die kan de smaak verminderen), en stapel de kratjes zodat het lekker door kan waaien. Bosjes ophangen kan ook, maar maak ze niet te groot.

Wil je vlechten, droog de bollen dan eerst en vlecht daarna pas. Vlecht je meteen na de oogst, dan zit er nog veel vocht in het dikke loof en kan de vlecht gaan schimmelen. Zowel softnecks als hardnecks laten zich zo vlechten. Uit een vlecht knip je gewoon per bol los wanneer je knoflook nodig hebt, van onder naar boven.

Wil je geen vlechten in huis, knip dan het loof af zodra de bol goed droog is (laat een paar centimeter zitten) en leg de bollen luchtig in kratjes of bakjes. Bewaar ze donker en koel: hoe koeler, hoe langer ze goed blijven. Zo gaat knoflook makkelijk een jaar mee, dus met een goede oogst kun je een heel jaar vooruit.

Knoflook invriezen

Heb je geen ruimte voor kratten of vlechten, of een bol die niet mooi dicht is gegroeid (die bewaart minder goed), dan kun je knoflook invriezen. Pel de teentjes en vries ze heel in; ze ontdooien snel omdat er weinig vocht in zit. Of maak van alle teentjes in de keukenmachine een pulp, verdeel die over een ijsblokjesvorm en vries in. Zo plop je bij het koken zo een blokje gesneden knoflook je pan in. Even werk vooraf, daarna razendsnel in de keuken.

Zelf knoflook poten?

Biologisch pootgoed van rassen die geschikt zijn voor het Nederlandse klimaat. Je vindt ze bij ons in de webshop.

Naar de knoflook

Veelgestelde vragen