MoestuinSaffraan, de duurste specerij ter wereld, komt van de drie dieprode stempels van de saffraankrokus (Crocus sativus). En hoewel een gram al snel enkele euro's kost, kun je hem verrassend makkelijk zelf telen: je plant de bollen in augustus of september en oogst de draadjes al in oktober en november.
Er is weinig zo bijzonder als op een grauwe herfstochtend de tuin in lopen en tussen het uitgebloeide groen ineens die felpaarse bloemen te zien staan, met daarin die drie vuurrode draadjes. Je plukt ze, laat ze drogen, en een paar maanden later kleurt één snufje je rijst goudgeel. In deze gids lees je precies hoe je saffraan teelt, oogst, droogt en bewaart, en hoe je de saffraankrokus niet verwart met zijn giftige dubbelganger.
In een halve minuut: zo plant en oogst je saffraan zelf
- Planten: augustus–september, volle zon, goed doorlatende grond, 10–15 cm diep en 10–15 cm uit elkaar.
- Natte voeten zijn dodelijk, zorg voor drainage, ook in pot.
- Oogsten: bloei in oktober–november; pluk de drie rode stempels op een droge ochtend.
- Drogen bij 40–50 °C tot breekbaar, daarna luchtdicht en donker bewaren.
- Meerjarig: de bollen komen elk jaar terug en vormen dochterbollen.
Wanneer en waar plant je saffraankrokussen?
De saffraankrokus plant je in augustus of september, zodat de bollen zich kunnen wortelen vóór ze in de herfst bloeien. Kies een plek in de volle zon met goed doorlatende grond. Dit is het allerbelangrijkste: saffraankrokussen komen oorspronkelijk uit droge, zonnige streken en houden absoluut niet van natte voeten. Blijft er water staan, dan rotten de bollen weg. Is je grond zwaar of nat, werk er dan flink wat scherp zand of fijn grind door, of kies voor een verhoogd bed.
Plant de bollen 10 tot 15 cm diep en houd 10 tot 15 cm afstand aan. Onze biologische saffraankrokus is maat 9/10: flinke bollen die al het eerste najaar bloeien, dus je hoeft geen jaren te wachten op je eerste oogst.
Saffraan telen in pot
Heb je geen tuin, of wil je de bollen dicht bij de keuken houden? Saffraan telen in pot gaat prima. Gebruik een pot met goede afwatergaten en een luchtige, grindrijke potgrond: meng gewone potgrond met een flinke hand scherp zand of perliet. Zet de pot op pootjes of tegels zodat overtollig water er goed uit kan, en plaats hem op een zonnige plek. In een pot droogt de grond sneller uit, dus houd hem tijdens de bloei iets beter in de gaten.
Verzorging: minder is meer
Saffraan is een dankbaar en droogteminnend gewas dat weinig van je vraagt. Geef de bollen na het planten een keer goed water zodat ze wortelen, en houd de grond licht vochtig tijdens de bloei in de herfst. Verder hoef je nauwelijks iets te doen: geen zware bemesting, geen constant sproeien. Te veel water is de grootste valkuil; te weinig water is zelden een probleem. Na de bloei sterven de bladeren in het voorjaar vanzelf af. Laat ze rustig zitten tot ze geel zijn, want ze voeden de bol voor volgend jaar.
Saffraan oogsten
Vanaf oktober tot in november verschijnen de bloemen. Oogst op een droge ochtend, nadat de dauw is opgetrokken. Droge draadjes zijn makkelijker te verwerken en te drogen. Pluk de hele bloem of ga er meteen in: je hebt alleen de drie dieprode stempels nodig die uit het hart komen. De gele meeldraden laat je zitten; die leveren geen saffraan en zouden je smaak alleen maar verdunnen. Met een pincet gaat het pielen het makkelijkst, zeker als je wat meer bloemen tegelijk verwerkt.
Reken op ongeveer 150 bloemen voor 1 gram gedroogde saffraan. Dat klinkt als veel, maar bedenk: voor een pan risotto of een gerecht met saffraan heb je maar drie draadjes nodig. Een handvol bollen levert dus zomaar een heel seizoen kooksaffraan op.
Let op, een hardnekkig misverstand: het plukken van de bloemen stimuleert géén tweede bloei. De bloemen worden al tijdens de zomerrust in de bol aangelegd. Pluk dus gerust, maar verwacht niet dat je er extra bloemen mee lokt.
Saffraan drogen en bewaren
Verse saffraandraden moet je drogen voordat ze hun volle kleur, geur en smaak vrijgeven. Droog ze bij 40 tot 50 °C tot ze breekbaar zijn, in een droogoven of in de oven op de laagste stand met de deur op een kier. Geen oven bij de hand? Leg de draadjes dan luchtig op een rooster of stukje keukenpapier op een droge, donkere plek. Ze zijn klaar als ze knappen in plaats van buigen.
Bewaar de gedroogde saffraan luchtdicht en donker, bijvoorbeeld in een klein potje in de kast. Laat de draadjes daarna nog ongeveer een maand rijpen: de smaak wordt dan voller en ronder. Goed bewaard blijft je saffraan zo'n anderhalf tot twee jaar goed.
Meerjarig en vanzelf vermeerderen
Het mooie van de saffraankrokus is dat hij meerjarig is: de bollen komen elk najaar terug. De plant is steriel en maakt geen zaad, maar vormt onder de grond wel dochterbollen. Daardoor breidt je plukje zich langzaam uit en neemt de oogst de eerste vier tot vijf jaar toe. Wordt het na een paar jaar te vol, rooi de bollen dan in de zomerrust, haal ze uit elkaar en plant ze verspreid opnieuw, zodat je kunt blijven oogsten.
De saffraankrokus is winterhard tot ongeveer −10 tot −15 °C. Verwacht je strengere vorst, of staan de bollen op nattere grond, dek ze dan af met een laag stro of blad, of rooi ze en bewaar ze droog tot het najaar.
Pas op: verwar saffraan niet met de giftige herfsttijloos
Rond dezelfde tijd bloeit de herfsttijloos (Colchicum autumnale), die sterk op een saffraankrokus lijkt maar giftig is. Het verschil is makkelijk te zien als je weet waar je op moet letten: de echte saffraankrokus (Crocus sativus) heeft drie meeldraden en drie rode saffraandraden. De herfsttijloos heeft zes meeldraden, géén rode saffraandraden, en hoort niet in je keuken thuis. Twijfel je? Tel de meeldraden en zoek de rode draden. Alleen die drie vuurrode stempels leveren eetbare saffraan.
Zelf saffraan telen? Zo begin je
Klaar om je eigen goud te oogsten? Begin met stevige, biologische bollen die het eerste najaar al bloeien. Onze saffraankrokus (Crocus sativus) BIO is maat 9/10 en bloeit al het eerste najaar. Bekijk ook onze biologische saffraan, en voor de rest van je najaarstuin ons biologisch pootgoed.
Veelgestelde vragen
Onze bollen zijn maat 9/10 en bloeien al het eerste najaar, in oktober–november. Plant ze in augustus of september en je oogst dezelfde herfst.
Ongeveer 150 bloemen leveren 1 gram gedroogde saffraan. Voor een gerecht heb je maar drie draadjes nodig, dus een handvol bollen gaat verrassend ver.
Ja, mits de pot goede drainage heeft en een luchtige, grindrijke grond. Zet de pot in de volle zon en voorkom dat er water in blijft staan.
Ja. De saffraankrokus is meerjarig en vormt dochterbollen, waardoor de oogst de eerste vier tot vijf jaar toeneemt. Daarna kun je ze rooien en verspreid herplanten.
Crocus sativus heeft drie meeldraden en drie rode saffraandraden. De giftige herfsttijloos (Colchicum autumnale) heeft zes meeldraden en geen rode draden.
